ماه رمضان در کلام معصومان(علیهم السلام)

۱) قال  رسول الله : شَهرُ رَمَضانَ سَیِّدُ الشُّهورِ، و لَیلَهُ القَدرِ سَیِّدَهُ اللَّیالى؛

ماه رمضان، سرور ماه‏هاست و شب قدر، سرور شب‏هاست.( بحار الأنوار: ۴۰/ ۵۴/ ۸۹ به نقل از کنز الفوائد)

۲) قال رسول الله صلى‏الله‏علیه‏وآله: لَو یَعلَمُ العِبادُ ما فی رَمَضانَ لَتَمَنَّت أن یَکونَ رَمَضانُ سَنَهً.

اگر بندگان مى‏دانستند که در رمضان چه [برکاتى‏] هست، آرزو مى‏کردند که رمضان، یک سال باشد. .( بحارالأنوار: ۹۶/ ۳۴۶/ ۱۲)

۳) الإمام الصادق علیه‏السلام: إنَّ لِرَمَضانَ حَقّا وحُرمَهً لا یُشبِهُهُ شَی‏ءٌ مِنَ الشُّهورِ.

ماه رمضان، حق و حرمتى دارد که هیچ یک از ماه‏ها شبیه آن نیست.( الکافی: ۲/ ۶۱۷/ ۲ وج ۴/ ۱۵۴/ ۱، تهذیب الأحکام: ۳/ ۶۴/ ۲۱۵)

۴) قال رسول الله صلى‏الله‏علیه‏وآله: شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ اللّهِ، وشَهرُ شَعبانَ شَهری؛ شَعبانُ المُطَهِّرُ، ورَمَضانُ المُکَفِّرُ.

ماه رمضان، ماه خداست و ماه شعبان، ماه من است؛ شعبانِ پاک‏کننده و رمضانِ پوشاننده [و جبران‏کننده گناهان‏].(کنز العمّال: ۸/ ۴۶۶/ ۲۳۶۸۵)

۵) رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏وآله: إنَّما سُمِّیَ رَمَضانُ؛ لِأَ نَّهُ یُرمِضُ الذُّنوبَ.

رمضان را به این خاطر رمضان نامیده‏اند که گناهان را مى‏سوزاند.( کنز العمّال: ۸/ ۴۶۶/ ۲۳۶۸۸)

۶) رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏وآله: هُوَ شَهرٌ أوَّلُهُ رَحمَهٌ، وأوسَطُهُ مَغفِرَهٌ، وآخِرُهُ الإِجابَهُ وَالعِتقُ مِنَ النّارِ.

[رمضان] ماهى است که آغاز آن رحمت، میانه آن آمرزش و پایان آن اجابت [دعا] و آزادى از آتش است.( الکافی: ۴/ ۶۷/ ۴، تهذیب الأحکام: ۳/ ۵۸/ ۱۹۸ وج ۴/ ۱۵۳/ ۴۲۳، کتاب من لا یحضره الفقیه)

۷) رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏وآله: إنَّ الشَّقِیَّ مَن حُرِمَ غُفرانَ اللّهِ فی هذَا الشَّهرِ العَظیمِ.

بدبخت، کسى است که در این ماه بزرگ، از آمرزش الهى محروم بماند.( الأمالی للصدوق: ۱۵۴/ ۱۴۹، عیون أخبار الرضا علیه‏السلام: ۱/ ۲۹۵/ ۵۳)

۸) الإمام الحسین علیه‏السلام فی بَیانِ عِلَّهِ الصِّیامِ: لِیَجِدَ الغَنِیُّ مَسَّ الجوعِ فَیَعودَ بِالفَضلِ عَلَى المَساکینِ.

[حکمت روزه‏دارى آن است که] تا ثروتمند، رنج گرسنگى را بچشد؛ پس بر بینوایان نیکى کند. (المناقب لابن شهرآشوب: ۴/ ۶۸، بحار الأنوار: ۹۶/ ۳۷۵/ ۶۲.)

۹) عنه صلى‏الله‏علیه‏وآله: نَومُ الصّائِمِ عِبادَهٌ، وصَمتُهُ تَسبیحٌ، وعَمَلُهُ مُضاعَفٌ، ودُعاؤُهُ مُستَجابٌ، وذَنبُهُ مَغفورٌ.

خواب روزه‏دار، عبادت است؛ سکوتش تسبیح است؛ عملش دو برابر است؛ دعایش مستجاب است و گناهش آمرزیده است.

(کتاب من لا یحضره الفقیه: ۲/ ۷۶/ ۱۷۸۳، ثواب الأعمال: ۷۵/ ۳)

۱۰) الإمام الصادق علیه‏السلام: خُلوفُ فَمِ الصّائِمِ أفضَلُ عِندَ اللّهِ مِن رائِحَهِ المِسکِ.

بوى ناخوش دهان روزه‏دار، نزد خداوند، برتر از بوى مُشک است. (ثواب الأعمال: ۷۵/ ۴ ، بحار الأنوار: ۹۶/ ۲۵۳/ ۲۲.)

۱۱) رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏وآله: إنَّمَا الصِّیامُ جُنَّهٌ یَستَجِنُّ بِهَا العَبدُ مِنَ النّارِ.

همانا روزه، سپرى است که بنده با آن، خود را از آتش، حفظ مى‏کند. (کنز العمّال: ۸/ ۴۵۲/ ۲۳۶۱۸.)

۱۲) رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏وآله: لِکُلِّ شَی‏ءٍ زَکاهٌ، وزَکاهُ الأَبدانِ الصِّیامُ.

هر چیزى زکاتى دارد و زکات بدن‏ها، روزه گرفتن است. (الکافی: ۴/ ۶۲/ ۲، تهذیب الأحکام: ۴/ ۱۹۱/ ۵۴۲)

۱۳) عنه صلى‏الله‏علیه‏وآله: مَن أجاعَ بَطنَهُ؛ عَظُمَت فِکرَتُهُ وفَطِنَ قَلبُهُ.

هر کس شکمش را گرسنه بدارد، فکرش بزرگ و قلبش هوشمند مى‏شود. (إحیاء علوم الدین: ۳/ ۱۲۹؛ المحجّه البیضاء: ۵/ ۱۵۴.)

۱۴) عنه صلى‏الله‏علیه‏وآله: مَن صامَ رَمَضانَ ثُمَّ حَدَّثَ نَفسَهُ أن یَصومَ إن عاشَ، فَإِن ماتَ بَینَ ذلِکَ دَخَلَ الجَنَّهَ.

هر کس [ماه‏] رمضان را روزه بدارد و سپس در دل خود بگوید که اگر زنده بماند، [باز هم‏] روزه مى‏گیرد، چنانچه در این میان بمیرد، وارد بهشت مى‏شود. (بحار الأنوار: ۹۶/ ۳۴۵/ ۹)

۱۵) امام علی علیه‏السلام: صَومُ القَلبِ خَیرٌ مِن صِیامِ اللِّسانِ، وصِیامُ اللِّسانِ خَیرٌ مِن صِیامِ البَطنِ.

روزه دل، بهتر از روزه زبان است و روزه زبان، بهتر از روزه شکم. (غرر الحکم: ۵۸۹۰.)

۱۶) الإمام الرضا علیه‏السلام: الحَسَناتُ فی شَهرِ رَمَضانَ مَقبولَهٌ، وَالسَّیِّئاتُ فیهِ مَغفورَهٌ.

حسنات در ماه رمضان، پذیرفته‏اند و گناهان در آن، آمرزیده‏ (بحار الأنوار: ۹۶/ ۳۴۱/ ۵.)

۱۷) قال رسول الله  صلى‏الله‏علیه‏وآله: أربَعَهٌ تُفسِدُ الصَّومَ وأعمالَ الخَیرِ: الغیبَهُ، وَالکَذِبُ، وَالنَّمیمَهُ، وَالنَّظَرُ إلَى الأَجنَبِی‏.

چهار چیز، روزه و کارهاى نیک را خراب مى‏کند: غیبت، دروغ، سخن‏چینى، و نگاه به بیگانه (نامحرم). (المواعظ العددیّه: ۲۱۰.)

۱۸) رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏وآله: الصّائِمُ فی عِبادَهٍ وإن کانَ نائِماً عَلى فِراشِهِ؛ ما لَم یَغتَب مُسلِماً.

روزه‏دار، تا وقتى که از مسلمانى غیبت نکند، در حال عبادت است، هر چند در بسترش خفته باشد. (فضائل الأشهر الثلاثه: ۱۲۲/ ۱۲۴)

۱۹) رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏وآله: مَن صامَ یُرائی فَقَد أشرَکَ.

هر کس ریاکارانه روزه بگیرد، شرک ورزیده است. (مسند ابن حنبل: ۶/ ۸۲/ ۱۷۱۴۰، المستدرک على الصحیحین: ۴/ ۳۶۵/ ۷۹۳۸)

۲۰) رسول الله صلى‏الله‏علیه‏وآله: عَلَیکُم بِغَداءِ السَّحورِ؛ فَإِنَّهُ هُوَ الغَداءُ المُبارَکُ.

غذاى سحرى بخورید؛ چرا که غذاى بابرکتى است. (سنن النسائی: ۴/ ۱۴۶، مسند الشامیّین: ۲/ ۱۷۱/ ۱۱۳۰)

۲۱) الإمام الکاظم علیه‏السلام: قیلوا؛ فَإِنَّ اللّهَ یُطعِمُ الصّائِمَ ویَسقیهِ فی مَنامِهِ.

در نیم‏روز بخوابید؛ به درستى که خداوند، روزه‏دار را در خوابش سیر و سیراب مى‏کند. (الکافی: ۴/ ۶۵/ ۱۴، ثواب الأعمال: ۷۵/ ۵)

۲۲) عنه صلى‏الله‏علیه‏وآله: مِن فِقهِ الرَّجُلِ فی دینِهِ تَعجیلُ فِطرِهِ وتَأخیرُ سَحورِهِ.

از دین‏شناسى مرد، زود افطارى خوردن و تأخیر در سحرى خوردن است. (کنز العمّال: ۸/ ۵۱۱/ ۲۳۸۹۰.)

۲۳) الإمام الصادق علیه‏السلام: یُستَحَبُّ لِلصّائِمِ إن قَوِیَ عَلى ذلِکَ أن یُصَلِّیَ قَبلَ أن یُفطِرَ.

براى روزه‏دار، مستحب است که اگر توان داشته باشد، پیش از افطار، نماز بخواند. (تهذیب الأحکام: ۴/ ۱۹۹/ ۵۷۵)

۲۴) عنه صلى‏الله‏علیه‏وآله: إنَّ لِکُلِّ صائِمٍ دَعوَهً، فَإِذا هُوَ أرادَ أن یُفطِرَ فَلیَقُل عِندَ أوَّلِ لُقمَهٍ:یا واسِعَ المَغفِرَهِ اغفِر لی.

هر روزه‏دارى، یک دعا [ى مستجاب‏] دارد. پس هر گاه خواست افطار کند، هنگام اوّلین لقمه بگوید:

 «اى آن که آمرزشت گسترده است! مرا بیامرز!». (الزهد لابن المبارک: ۴۹۴/ ۱۴۰۹، مسند الشهاب: ۲/ ۱۲۸/ ۱۰۳۱)

۲۵) رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏وآله: مَن فَطَّرَ صائِما کانَ لَهُ مِثلُ أجرِهِ، غَیرَ أ نَّهُ لا یَنقُصُ مِن أجرِ الصّائِمِ شَیئا.

کسى که روزه‏دارى را افطار دهد، براى او پاداشى مثل اوست، «۱» جز این که چیزى از اجر روزه‏دار، کم نمى‏شود. «۲» (سنن الترمذی: ۳/ ۱۷۱/ ۸۰۷، سنن ابن ماجه: ۱/ ۵۵۵/ ۱۷۴۶)

۲۶) الإمام الصادق علیه‏السلام: مَن تَصَدَّقَ فی شَهرِ رَمَضانَ بِصَدَقَهٍ صَرَفَ اللّهُ عَنهُ سَبعینَ نَوعا مِنَ البَلاءِ.

هر کس در ماه رمضان صدقه‏اى بدهد، خداوندْ هفتاد نوع بلا را از او بر مى‏گرداند. (ثواب الأعمال: ۱۷۱/ ۱۹، بحار الأنوار: ۹۶/ ۱۷۹/ ۱۸ وص ۳۱۶/ ۲.)

۲۷) عنه صلى‏الله‏علیه‏وآله: إنَّ اللّهَ عز و جل اختارَ مِنَ الأَیّامِ الجُمُعَهَ، ومِنَ الشُّهورِ شَهرَ رَمَضانَ، ومِنَ اللَّیالی لَیلَهَ القَدرِ.

خداوند از میان روزها جمعه‏ها را، از میان ماه‏ها ماه رمضان را، و از میان شب‏ها شب قدر را برگزید. (کمال الدین: ۲۸۱/ ۳۲)

۲۸) الإمام زین العابدین علیه‏السلام: مَن قَرَأَ «إِنَّآ أَنزَلْنَهُ فِى لَیْلَهِ الْقَدْرِ» عِندَ فُطورِهِ وعِندَ سَحورِهِ، کانَ فیما بَینَهُما کَالمُتَشَحِّطِ بِدَمِهِ فی سَبیلِ اللّهِ تَعالى.

هر کس هنگام افطارى و سحرى خوردن، سوره «إنّا أنزلناه» بخواند، میان آن دو [وقت،] همچون کسى خواهد بود که در راه خدا به خون خویش آغشته است. (الإقبال: ۱/ ۲۴۰.)

۲۹) الإمام الباقر علیه‏السلام: لِکُلِّ شَی‏ءٍ رَبیعٌ، ورَبیعُ القُرآنِ شَهرُ رَمَضانَ.

هر چیزى بهارى دارد و بهار قرآن، ماه رمضان است. (الکافی: ۲/ ۶۳۰/ ۱۰، ثواب الأعمال: ۱۲۹/ ۱، معانی الأخبار: ۲۲۸/ ۱، الأمالی للصدوق: ۱۱۵/ ۹۵)

۳۰) الإمام علیّ علیه‏السلام: عَلَیکُم فی شَهرِ رَمَضانَ بِکَثرَهِ الاستِغفارِ وَالدُّعاءِ؛ فَأَمَّا الدُّعاءُ فَیُدفَعُ بِهِ عَنکُمُ البَلاءُ، وأمَّا الاستِغفارُ فَیَمحى ذُنوبَکُم.

در ماه رمضان، زیاد استغفار و دعا کنید؛ امّا دعا، که به سبب آن، بلا از شما دور مى‏شود، و امّا استغفار، که گناهانتان را محو مى‏کند. (الکافی: ۴/ ۸۸/ ۷)

همچنین ببینید

حق استاد در رساله حقوق امام سجاد (علیه السلام) (بخش سوم)

حق استاد در رساله حقوق امام سجاد (علیه السلام) (بخش سوم)

تواضع در برابر استاد و قدرشناسی او، از جمله سفارشاتی است که در متون دینی به آنها سفارش شده است. یکی از این متون، رساله حقوق امام سجاد (علیه السلام) است که در سخنی حضرت به حق استاد اشاره می کنند. در بخش های پیشین به توضیحات برخی از فرازهای این حدیث پرداخته ایم. در این بخش به ادامه شرح و تفسیر این روایت می پردازیم. با ما همراه باشید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.